Als we bij een klant komen egaliseren, is het eerste wat we gieten geen egaline. Het is primer. Soms vragen mensen of dat echt nodig is. "Het is toch zelfnivellerend?" Ja. Maar zonder goede primer gaat het juist mis.
In dit artikel leg ik uit wat een primer doet, wat er gebeurt als je hem overslaat, welke primer bij welke ondergrond hoort en waarom je moet wachten tot hij droog is. Zo weet je waarom de vakman deze stap nooit overslaat.
Wat doet een primer?
Een primer, ook wel voorstrijk genoemd, is een dunne laag die je vóór de egaline op de ondergrond aanbrengt. Hij doet vier dingen:
- Hij regelt de zuiging. Een poreuze ondergrond, zoals beton, trekt water uit de egaline. Een primer remt dat af.
- Hij bindt stof. Ook na stofzuigen blijft er fijn stof achter. De primer zet dat vast.
- Hij zorgt voor hechting. De egaline hecht aan de primer, en de primer aan de ondergrond.
- Hij helpt de egaline vloeien. Omdat de ondergrond geen water meer wegtrekt, kan de egaline goed uitvloeien.
De VLK, de vakorganisatie voor de afbouw, noemt het verbeteren van de hechting en het bevorderen van het vloeigedrag als belangrijkste voordelen. Volgens de VLK voorkomt voorstrijken ook pinholes: kleine gaatjes in de egaline. (Bron: VLK-factsheet "Het belang van voorstrijken".) Ook Omnicol noemt primen "een must" vóór egaliseren. (Bron: Omnicol, "Ondergrond primeren".)
Wat er misgaat zonder primer
Sla je de primer over, dan zie je het vaak pas als het te laat is:
- De egaline "slaat neer". De ondergrond trekt het water te snel weg. De egaline vloeit niet meer uit en wordt ongelijk.
- Luchtbellen en pinholes. Lucht uit de poriën van de ondergrond komt omhoog door de egaline. Je krijgt kleine gaatjes in het oppervlak.
- Slechte hechting. De egaline droogt te snel aan de onderkant. Dan hecht hij slecht en kan hij later hol klinken of loslaten.
- Scheurtjes. Door ongelijk drogen ontstaat spanning in de laag.
Je nieuwe vloer ligt daar bovenop. Laat de egaline los, dan heeft je pvc of marmoleum daar ook last van.
Welke primer bij welke ondergrond?
Er is niet één primer voor alles. Wij kiezen het type op basis van de ondergrond, en van de egaline die erop komt.
Zuigende ondergronden (beton, cementdekvloer)
Beton en zandcement zijn poreus en zuigen sterk. Een primer maakt zo'n ondergrond minder zuigend en bindt de reststof. (Bron: Omnicol, "Ondergrond primeren") Zonder primer kan egaline vrijwel nooit veilig op beton worden aangebracht, en de juiste primer bepaalt mede of het resultaat duurzaam wordt. (Bron: egaline direct op beton) Lees meer over beton egaliseren en over egaline direct op beton.
Anhydriet
Een anhydrietvloer is een gietvloer op basis van calciumsulfaat. Wij gebruiken op anhydriet uitsluitend egalines die speciaal geschikt zijn voor anhydriet, gecombineerd met de juiste primers (zie anhydriet egaliseren). Welke combinatie dat is, staat in het productblad van de fabrikant. Lees meer over anhydriet egaliseren.
Gesloten en gladde ondergronden (tegels, oude lijmresten)
Tegels zuigen bijna niet. Op zulke gladde, gesloten ondergronden is een primer nodig die meer hechting geeft (bron: Omnicol), bijvoorbeeld een gevulde primer op basis van kwartszand. Die maakt het oppervlak ruw, zodat de egaline zich kan vastzetten. De VLK noemt zo'n gevulde primer voor gladde en gesloten ondergronden. Bestaande tegels moeten dan wel goed gereinigd en ontvet zijn. (Bron: VLK-factsheet "Het belang van voorstrijken".)
Let op: bij een heel dunne egalisatielaag kan de korrel juist het vloeien van de egaline hinderen. Dat schrijft Omnicol in de productinformatie van een hechtprimer met korrel. (Bron: Omnicol, ZR omnibind.) Ook daarom kies je de primer niet alleen op de ondergrond, maar ook op de laag die erop komt.
Hout
Een houten ondervloer werkt: hij zet uit en krimpt. Hij moet eerst stevig en stabiel zijn. Kies daarna een primer die volgens het productblad van de fabrikant geschikt is voor hout en past bij de egaline. Lees meer over houten ondervloer egaliseren.
Droogtijd van de primer
Een primer moet drogen voordat de egaline erop gaat. Hoe lang dat duurt, staat in het productblad van de primer. Het hangt af van het product, de temperatuur, de luchtvochtigheid en hoe sterk de ondergrond zuigt.
Giet je egaline op een natte primer, dan kan die niet goed hechten en loop je alsnog het risico op problemen. Daarom houden we ons aan de droogtijd van het productblad, ook als de planning krap is.
Omnicol adviseert ook om zo kort mogelijk vóór het egaliseren te primen. Dan kan er geen nieuw bouwstof op de primer komen. (Bron: Omnicol, "Ondergrond primeren".)
Primen in stappen
De volgorde hieronder volgt de adviezen van fabrikant Omnicol en de VLK. Bij beton egaliseren werken wij zo: de betonvloer schoonmaken, een voorstrijkmiddel aanbrengen en egaliseren in de laagdikte die de vloer nodig heeft.
- Ondergrond beoordelen. Wat voor vloer is het, hoe sterk zuigt hij, zijn er lijmresten, scheuren of losse delen? Is er nog restvocht? Soms is een primer nodig die ook als vochtscherm werkt (bron: VLK-factsheet).
- Schoon en stofvrij maken. Met een stofzuiger, niet met een bezem, want een bezem verspreidt het stof alleen maar (bron: Omnicol).
- Primen. Met de primer die past bij de ondergrond en de egaline. Volg het productblad voor het aantal lagen.
- Laten drogen. Volgens het productblad.
- Egaliseren.
Wil je weten wat jouw vloer nodig heeft? Vraag een gratis offerte aan.
Veelgestelde vragen
Kun je egaliseren zonder primer?
Dat raden we af. Zonder primer zuigt de ondergrond water uit de egaline, of hecht de egaline slecht op een gladde ondergrond. Dat geeft luchtbellen, pinholes en loslaten. Omnicol schrijft: "Geen vloer kan zonder voorstrijken met een primer."
Moet je twee keer primen?
Soms wel. Omnicol adviseert om te primen tot de ondergrond verzadigd is. Dat herken je aan een egaal matte glans zonder vlekken. Bij een sterk zuigende vloer kan daarvoor meer dan één laag nodig zijn. (Bron: Omnicol, "Ondergrond primeren".)
Is er een primer nodig bij een tweede laag egaline?
Dat hangt af van het moment. Volgens de productbladen van onder andere Bostik kan een tweede laag zonder nieuwe primer zolang de eerste laag beloopbaar is maar nog niet droog. Is de eerste laag al droog, dan moet je opnieuw primen. (Bron: Bostik-productbladen SL C350 en SL C510.) Meer over laagdiktes lees je in ons artikel over hoeveel mm egaliseren.
Welke primer heb ik nodig op tegels?
Een hechtprimer voor gladde, niet-zuigende ondergronden, vaak met een korrel. De tegels moeten wel schoon en vetvrij zijn. Bij een heel dunne egalisatielaag kiest de vakman een primer die het vloeien niet hindert.
Afsluiting
De primer zie je achteraf niet meer. Maar hij bepaalt of je egaline goed hecht, mooi vloeit en blijft zitten. Daarom slaan wij deze stap nooit over. Meer weten? Kijk in de kennisbank of vraag een gratis offerte aan.
